Overweging 2019-06-30 Nederwetten Jos Deckers

Overweging 2019-06-30 Nederwetten Jos Deckers

Overweging 13e zondag door het jaar C                                       30 juni 2019
Nederwetten en Schijndel

overweging
Jezus is op weg naar Jeruzalem. Zo begint het evangeliegedeelte van deze dag.
Niet zomaar een mededeling over een uitstapje dat Jezus maakt met zijn vrienden.
Het gaat bepaald niet over een schoolreisje of over het begin van de vakantie.
Dat zien we als we het evangelie in zijn geheel bekijken.
Lucas vermeldt maar één reis naar Jeruzalem: het eerste deel van Jezus’ openbare leven speelde zich af in het noorden, in Galilea. Nu gaat Hij met zijn vrienden op weg naar Jeruzalem. Kort hiervoor is Jezus op de berg in gesprek geweest met Mozes en Elia. Zij spraken over de uittocht die Jezus gaat voltooien en over zijn verheffing in Jeruzalem.

Wat Jezus in Jeruzalem gaat doen, heeft alles te maken met de uittocht van het joodse volk. Met het paasfeest zal die uittocht herdacht worden: bevrijding uit het slavenhuis, intocht in het land der beloften, een nieuw begin voor het volk.
Om Pasen te kunnen vieren gaan Jezus en zijn vrienden naar de stad. Het gaat erom spannen. Is er ook hier uittocht uit het slavenhuis? Zal Jezus soms de Romeinen weg gaan jagen? De leerlingen weten het nog niet.
Zeker is dat in Jezus die uittocht opnieuw zal gebeuren: ook hier bevrijding – zelfs uit de dood; nieuw leven ondanks alles, voor Jezus en voor zijn volk, voor allen die Hem willen navolgen. Maar dat weten zijn leerlingen dan nog niet. Wat zal de toekomst brengen als zij Jezus navolgen en met hem naar Jeruzalem trekken?
Het evangelie begint vandaag met: ‘Toen de dagen van zijn verheffing hun voltooiing tegemoet gingen…’ Dat woord verheffing is heel dubbelzinnig: het is de verheffing op het kruis, de dood die Jezus zal sterven. Tegelijk is het de verheffing als de verrezen Heer: de Vader zal het leven van de Zoon aannemen en tot voltooiing brengen. God geeft Jezus een plaats aan zijn rechterhand.

Jezus aanvaardde zijn reis, vastberaden. Letterlijk staat er: ‘Hij maakte zijn gezicht sterk voor de reis.’ Dat is het dus het begin van navolging: jezelf sterk maken, vastberaden, zonder omwegen op pad gaan. Zo volgt Jezus zijn roeping, de opdracht die Hij van God ontvangen heeft. Dat is een bijzondere kant van de roeping van Jezus.

In de eerste lezing van deze zondag hoorden we het roepingsverhaal van Elisa. Elisa heeft geen enkele opleiding gehad om als Godsman, als profeet op te treden. Hij is landbouwer.
Zijn voorganger Elia ontmoet hem bij het ploegen. Samen met een aantal arbeiders is Elisa aan het werk.
In de tekst staat: ‘Twaalf koppels ossen gingen voor hem uit; hijzelf bevond zich bij de twaalfde.’ Een rijke boerenzoon dus: met veel land waar twaalf ploegen voor nodig zijn.

Elia is profeet in Israël. Hij is een van de weinigen die de God van Israël zijn trouw gebleven. Want de vrouw van koning Achaz is een prinses uit Syrië en die heeft haar eigen goden en rituelen meegebracht. En deze prinses die getrouwd is met de koning en koningin is geworden, heeft haar eigen godsdienst sterk gepromoot. Mede door haar banden met Syrië is de handel toegenomen; de economie floreert. Die vreemde goden nam men maar op de koop toe.
Elia heeft zich daar altijd fel tegen verzet. Daarmee is deze profeet niet populair in het land.
Toch moet hij een opvolger zoeken en God heeft hem ingegeven dat die opvolger Elisa zal zijn.
Ziet u het voor u: een rijke boerenzoon wordt uitgedaagd een heel ondankbare taak op zich te nemen. De keuze tussen een gemakkelijke, uitgestippelde leefwijze of dwars tegen de heersende mening in gaan.
Elisa is ten diepste geraakt. Hij begrijpt dat het om Gods zaak gaat. Die is belangrijker dan zijn eigen zaak. Belangrijker dan zijn twaalf span ossen of het familiebedrijf.
Elisa wil Elia wel volgen. Maar dan bedenkt hij zich en vraagt om afscheid te kunnen nemen van zijn vader en moeder. Hierop zegt Elia: ‘Voel u vrij. Ik verplicht u tot niets.’
God dwingt niemand tot zijn dienst. Wij zijn vrij om wel of niet in te gaan op die oproep.
Het verhaal vertelt niets over de reactie van Elisa op dit vreemde woord van Elia, het vertelt alleen wat hij gedaan heeft: hij slacht zijn koppel ossen en gebruikt het hout van de jukken om het vlees klaar te maken voor zijn arbeiders. Hij zorgt eerst voor zijn mensen en dan volgt hij Elia, direct en resoluut.

Diezelfde houding kenmerkt Jezus en zijn vrienden. Ook zij gaan vastberaden op weg en als mensen mee willen, geldt ook voor hen een radicale keuze.
Het zal een breuk betekenen met het verleden; het zal gaan om een nieuw begin. Daarom die wat merkwaardige uitspraak van Jezus: ‘Laat de doden de doden begraven!’
Misschien kunnen we die uitspraak van Jezus beter begrijpen als we ons realiseren wat die man zegt. Als hij zegt: ‘laat mij eerst mijn vader begraven’ bedoelt hij: mijn ouders zijn nog in leven. Laat me bij hen wonen en voor hen zorgen, totdat ze gestorven zijn. Dan kan ik U volgen. Hij vraagt dus om uitstel.

Het gaat er dus niet om dat je geen aandacht zou moeten besteden aan een overledene of aan mensen in rouw. Dat doet Jezus elders in het evangelie van harte. Hij troost de weduwe van Naïn of de zusters Maria en Martha als hun broer Lazarus gestorven is. Dus troosten is een prima zaak. En begaan zijn met zieken kenmerkt ook Jezus’ optreden.
Maar – zo zegt Hij vandaag – als je kiest, durf dan ook een echte keuze te maken, durf dan desnoods te breken met het verleden.  Het is kiezen voor een nieuwe toekomst, die open is en onzeker.
Dat is de uitdaging waar de lezingen van deze zondag ons voor stellen.

Wat kunnen wij er nu van leren? We zien steeds hetzelfde schema:

– God roept je als mens, ook nu nog: mannen en vrouwen ervaren in hun leven een opdracht en zij herkennen daarin Gods bedoelingen met ons, mensen. Aan die bedoelingen met ons en de wereld, aan het werk aan gerechtigheid en vrede willen zij hun leven wijden.

– Tegelijk is het heel normaal dat we ons tegen die keuze verzetten. Dat zie je ook bij die voorbeelden van mannen en vrouwen die de Bijbel ons voorhoudt. Bedenkingen hebben is normaal. Want er wordt nogal wat van ons gevraagd.
– Die roeping  is niet alleen voor religieuze virtuozen. Natuurlijk worden zij ons als voorbeeld voorgehouden, Elisabeth en Maria, Elia en Elisa, Jezus en zijn leerlingen maar doordat zij het doen, laten ze tegelijk zien: het is voor mensen niet onmogelijk Gods roepstem is na te volgen. God vindt telkens weer mensen die dat doen, hoe lastig die keuze ook lijkt.
– het vraagt om een vastberaden keuze, die steeds weer anders is. Het gaat om een weg die steeds opnieuw ingevuld moet worden. In elke tijd en omstandigheid is er wel een keuze voor ons om die roepstem van God te volgen.

Mogen wij ons zo laten inspireren door die voorbeelden uit de bijbel en steeds meer volgelingen worden van Gods bedoelingen met ons, in Jezus onze Heer. Amen

Jos Deckers, pastoraal werker em.

© 2021 Parochie Heilig Kruis