Overweging 2020-09-06 (J. Vossenaar)

Overweging 2020-09-06 (J. Vossenaar)

Beste mensen,

Met het jaarthema van 2019-2020, nl. ‘van nu naar morgen’
gaan we dit jaar door, zij het met een vraag: ‘hoe ga je de toekomst in?’
We menen dat het thema DE vraag voor ons mag blijven:
hoe gaan we de toekomst in? wat is het je waard?

In het evangelie – het bekende verhaal van de Emmaüsgangers –
is dat ook de vraag bij de twee op weg van Jeruzalem naar Emmaüs.
We hebben het gehoord: die twee waren teleurgesteld
over alles wat er in Jeruzalem gebeurd was:
de kruisdood van hun meester Jezus.
Of waren ze teleurgesteld in hun eigen visie:
nl. dat ze mogelijk niet in de gaten gehad hadden
dat een profeet in zijn eigen omgeving niet getolereerd wordt?
Een soort zelfverwijt, mogelijk?
Wie zal het zeggen?
Moeten wij dat verwijt overnemen, nu juist in deze tijd
waarin covid-19 heerst als een soort aanklacht tegen onze wijze van leven,
u weet: van veel naar steeds meer?
En daarbij de aarde uitputten van alle grondstoffen,
bedoeld voor alle mensen van alle eeuwen,
dus ook de volgende eeuwen van onze kinderen, kleinkinderen, achterkleinkinderenen ga zo maar door?
We mogen ons de vraag wel stellen:
Hoe gaan we de toekomst in, d.w.z. met verantwoordelijkheid
voor de aarde, voor ons nageslacht, voor de velen die nu leven
en die het mogelijk niet zo goed hebben als wij?
Die vraag mogen we stellen, misschien beter zelfs zonder zelfverwijt,
want dat opent ons de ogen om de toekomst te blijven zien
als een uitdaging om goed met elkaar te leven in deze wereld.
Dan kunnen we onze geschiedenis tot nu toe meenemen
om de toekomst voor allen mogelijk te maken.
We zullen naar nieuwe mogelijkheden moeten zoeken
om voor nu en voor later het leven mogelijk te houden.
Dus: hoe gaan wij de toekomst in,
hoe van nu naar morgen? En wat is het je waard?

Terug naar het evangelie: daar lopen twee mensen naar …?
terug naar Emmaüs, van waar ze kwamen.
Ze lopen, en als er een meeloopt, gaan ze met hem terug naar Jeruzalem.
Terug? Wij ook?
Willen we terug naar hoe het ooit was?
Of, beste mensen, nemen we de geschiedenis met ons mee
om meer geschiedenis te kunnen maken, morgen, en in de verre toekomst?
Ons dus de vraag gesteld: gaan we terug in de geschiedenis,
of nemen we de geschiedenis serieus mee om creatief,
scheppend, de toekomst tegemoet te gaan?
Met de opstanding van Jezus, die de twee op weg naar Emmaüs bekend gemaakt wordt,
opent God een nieuwe toekomst voor ons, en vóór ons, niet terug dus.
We mogen m.a.w. leren van wat ooit was om nu nieuwe wegen te zoeken.
Beste mensen, op de voorkant van het boekje staat een afbeelding:
golven water, wellicht het meest diepzinnige symbool voor voortgang,
want elke golf beweegt en komt niet tot rust.
En dan staat er ook nog een tekst bij:
‘omdat de mens het ritme van de zee volgt’.
Wij gaan dus mee op de golven van de zee, zeg van de tijd.
Wat wij beleven, is ooit eerder beleefd, zij het mogelijk in andere vormen.
Daarom houd ik u deze tekst even voor:

‘Onze tijd is een tijd van religieus verval,
de permanente vitaliteit van het religieuze is teloor gegaan,
de volksmassa is bijgelovig of religieus onverschillig geworden;
de elite is agnostisch en sceptisch, de politieke leiders zijn hypocriet.
En de jeugd is in open conflict met de gevestigde maatschappij,
met het gezag van het verleden. Zij experimenteert met oosterse godsdiensten….’

Tot dusver het citaat. Blijkbaar een modern en recent stukje geschiedenis.
Niettemin komt dit citaat uit de Annalen van Tacitus,
zo’n 60 jaar voor de geboorte van Christus geschreven.
Is het het geluid van al de eeuwen,
of is het het geluid van mensen, die op zoek zijn naar de religieuze bron van hun bestaan?
Of zoals de eerste lezing, een tekst van Phil; Bosmans, zegt:
Een mensenleven zo wonderlijk,
Jaar in jaar uit, dag in dag uit, beweeg je je tussen mensen en dingen.
En ineens, verandert alles, van blijheid naar droefheid
en vraag je je telkens weer af: waarom moet het zo zijn?
Het is het geluid van mensen, die op zoek zijn naar de religieuze bron van hun bestaan.
Zo gaan wij door, blijven we zoeken naar hoe verder…

 

Dat heeft de mens altijd gedaan.
U kunt het zelf wel bedenken: hoe deden mijn ouders, en hoe doe ik het als ouder?
Wat we geleerd hebben, geven we door.
In golfbewegingen, dat toont ook de geschiedenis van mensen,
ook de geschiedenis van de kerk.
Sommigen zullen het erg vinden, dat heden ten dage minder mensen de kerk frequenteren.
Sommigen zelfs denken dat de kerk verloren gaat,
maar kijken we naar de geschiedenis van de kerk, dan zien we dat dit al eerder is gebeurd.
Tacitus gaf er al enige blijk van,
Anderen – ik denk aan de godsdienstsocioloog Raymond Hostie – zeggen
dat elke 350 jaar de kerk opnieuw begint, mogelijk nu sneller dan voorheen.
Nu even wat geschiedenis:
in de tijd van Franciscus van Assisi – zeg rond 1200 – was hij degene die de kerk wees
op haar oorsprong: zorg voor allen, voor hongerigen, dorstigen, armen, zieken, etc.
en dat de kerk moest afzien van machtsuitoefening door zich met de rijken bezig te houden.
Zo’n 300 jaar later doet de Reformatie evenzo,
en weer later, rond 1850, het herstel van de kerkelijke hiërarchie in West-Europa…
Allemaal tijden waarin de kerk haar boodschap (het evangelie) deed verbleken
en de mensen minder naar de kerk kwamen, precies zoals nu.
En ook nu, in deze tijden, vragen velen de officiële kerk om een ander gezicht te tonen
en meer bezig te zijn met de Schepping, en vooral met alle schepselen.
De encycliek Laudato si van onze Paus is een goed voorbeeld
van een roep om de zorg voor ons gemeenschappelijke huis: moeder aarde.
En zijn de vele milieubewegingen niet evenzo ons een oproep tot reflectie?
En de beweging Black lives matter ook?
Zoals velen in Amerika hopen op een betere uitslag van de verkiezingen,
gelijk de velen in Wit Rusland hopen op echte democratie?

Beste mensen,
Wij leven als mensen in de geschiedenis.
We kunnen leren van de geschiedenis door niet in dezelfde valkuilen te vallen.
Om dat te bereiken moeten we de blik niet op ‘terug’ willen zetten,
Maar zien hoe de opstanding waarvan het evangelie getuigde, ons kan leiden
om creatief, dat is scheppend, samen met de Schepper, een toekomst te creëren voor allen.
Dus de vraag ‘hoe ga jij de toekomst in’ moet gesteld blijven…
We blijven dus op weg, van nu naar morgen,
en gaan met de golven het ritme van de zee volgen,
wetende dat een golf nooit tot stilstand komt,
wetende dus dat we moeten blijven zoeken naar een toekomst voor alles en allen.
Amen.

JV 2020

 

© 2021 Parochie Heilig Kruis