Overweging  van 7 maart 2021 Nederwetten/Gerwen

Overweging  van 7 maart 2021 Nederwetten/Gerwen

Het thema van vandaag is: Opgeruimd

Wie dacht dat Jezus altijd een kalm en gelijkmatig man was, zo iemand die niet van zijn stuk te brengen is, krijgt vandaag een heel andere kant van Hem te zien. Jezus is boos, en niet zo’n beetje ook. Hij gaat tekeer, Hij is woedend. Op de heiligste plaats van het joodse geloof en leven, de tempel van Jeruzalem, veegt Hij met geweld en geschreeuw het plein schoon van handelaren en geldwisselaars. Nou, nou denk je als je dit leest of hoort, kan ’t niet een beetje minder, een beetje anders? Van dit soort woede schrikken we snel. Jezus’ woede is een heilige verontwaardiging over hoe de eredienst in de tempel misbruikt wordt ten voordele van enkelen maar wel ten koste van de gewone gelovigen. Jezus heeft op deze manier de zaak als het ware eens en voor altijd goed opgeruimd.

De tempel van Jeruzalem was voor de Joden het centrale heiligdom: hier worden de Ark van het Verbond de stenen tafelen met de tien woorden bewaard die het volk via Mozes van God ontvangen heeft. Hier klopt het hart van het verbond tussen God en zijn volk. Hier moet gevierd, geleerd, geleefd worden dat de Levende een God van bevrijding is: “Ik ben de Heer, uw God, die u uit Egypte, uit de slavernij heeft bevrijd” zoals wij gelezen hebben in de eerste lezing. De inzet van het verbond tussen God en zijn volk was van slaven vrije mensen te maken. Hij zette zijn volk op weg naar een nieuwe toekomst, naar het beloofde land – een land van melk en honing, een land van vrede en gerechtigheid. De onderdrukten worden bevrijd, de kleinen groot gemaakt. En om zijn mensen de richting te wijzen naar die toekomst vol belofte geeft hij hen tien woorden mee. Het zijn paaltjes langs de weg die ons helpen de weg met en van God te gaan. Zoals een automobilist in het donker op de weg zich laat leiden door reflecterende paaltjes langs en strepen op de weg, zo zal het goed leven zijn hier in onze wereld met elkaar en met God als we die tien woorden werkelijk ter harte nemen.

Maar in de loop der tijd verwerden de tien wijze woorden tot tien geboden. Door wetgeleerden werd er van alles bijgemaakt: allerlei interpretaties, voorschriften en regeltjes. Zo raakten oorspronkelijke leefregels versteend, dat wil zeggen: zonder hart, zonder bezieling – dode wetten. Veel ouderen herinneren zich dat nog wel van de godsdienstles en de katechismus waarin het dwingende karakter van de tien geboden werd benadrukt: Gij zult niet…..Het was bijna: niets mag, en wat mag, moet. Met op de achtergrond het beeld van God als een soort boekhouder die van iedereen een lijstje met overtredingen bijhoudt.

Een klein voorbeeld van wat we ook in de eerste lezing gehoord hebben: Eer uw vader en uw moeder. Het woord “eren” werd in de traditie al snel ingevuld als gehoorzamen. En dat gehoorzamen werd dan tot het uiterste doorgevoerd: altijd moest en zou je allereerst gehoorzamen aan je ouders-zelfs als jou als kind onrecht werd aangedaan. Hoeveel mensen zijn hierdoor in hun jeugd voor altijd beschadigd geraakt? Deze discipline maakt onvrij in plaats van vrij. “Eer je vader en je moeder” wil eigenlijk zeggen: vergeet niet van wie je het leven hebt gekregen. Je ouders geven het aan je door, want zij ontvingen je uit Gods hand. Zij maken dat je in een lijn van familie en traditie staat. Zij zijn ook de allereersten die je iets kunnen leren over Gods bevrijdende daden, want zij geven je Gods woord door, dat zij op hun beurt van hun ouders ontvingen.

Zoals de tien woorden tot ge- en verboden, tot dode wetten werden zo raakte op andere terreinen het geloof van Gods volk ook versteend, zoals die tempel van Jeruzalem laat zien. De tempel in Jeruzalem was een monument van versteende vroomheid geworden. Wat zich rondom die tempel afspeelde, had niets meer te maken met de essentie van het verbond; het was een levenloze cultus vol uiterlijk vertoon geworden waarin wetgeleerden en priesters de dienst uitmaakten. Jezus’ woedende optreden op het tempelplein was een profetisch protest tegen praktijken die Gods naam misbruiken om gewone mensen uit te buiten en klein te maken. Het gaat er niet om dat je in de eredienst vooral alles volgens de juiste regeltjes doet; maar God vraagt naar ons hart, met welke intentie vier je en leef je?

Nadat Jezus het plein had schoongeveegd keerde de rust gauw weer. Opgeruimd staat netjes en zuiver. Zo ruimde Hij de Tempel. Maar hoe staat dat dan nu met ons? Zuiveren wij op tijd ons hart? Volgen wij zijn tien geboden en ruimen wij van binnen op? Als wij daartoe bereid zijn komt zijn Hemel op aarde!

 

Amen.

 

 

 

© 2021 Parochie Heilig Kruis