Overweging 28 ja, 2020 Nuenen (Piet Bartholomeus)

Overweging 28 ja, 2020 Nuenen (Piet Bartholomeus)

De Kerstboodschap van onze bisschop had als titel: In verwondering Verbonden. De bisschop was gegrepen door een de foto die in alle kranten heeft gestaan. Het was sterrenkundigen van over de hele wereld eindelijk gelukt een foto te maken van een angstwekkend verschijnsel in het heelal het zogenoemde zwarte gat. Er komen in het heelal gebieden voor waarin een onvoorstelbare zwaartekracht heerst. Zo’n zwart gat trekt alles naar binnen, slokt alles op wat in de buurt komt, planeten, sterren en zelfs het licht. Niets komt er meer uit, alles wat in een zwart gat verdwijnt is definitief weg. Het is beangstigend. Zoals zoveel in het heelal raadselachtig, onbegrijpelijk en beangstigend is.

Bij helder weer en op donkere plaatsen in ons land is het nog mogelijk de Melkweg te bewonderen. Niemand weet hoeveel sterren er in de Melkweg schitteren; de schattingen lopen uiteen van zo’n honderd tot vierhonderd miljard. En de Melkweg is nog maar één van de wellicht honderdveertig miljard melkwegstelsels.

En tussen al dat geweld van zwaartekracht ijs en vuur in dat onvoorstelbare vijandige en raadselachtige heelal draait onze mooie blauwe planeet onverstoorbaar zijn banen. Een nietig bolletje waarop prachtig leven is beschermd door een dunne dampkring.

We zijn als mensen alleen in dat heelal, maar gelukkig hebben we elkaar. Of zoals de bisschop zegt: Alleen verbonden met elkaar beleven we geluk, we zijn aan elkaar gegeven, in verbondenheid met elkaar mogen we leven. Maar die verbondenheid, dat geluk dat we met elkaar kunnen beleven komt niet vanzelf.

Het thema van deze viering is sociale veiligheid. We kunnen ons alleen echt met elkaar verbonden voelen, alleen gelukkig zijn met elkaar als we ons vrij, veilig en gewaardeerd voelen. Als we ons zelf kunnen zijn. Dat geldt overal, thuis, op ons werk en ook in onze parochie. Er kan geen sprake zijn van sociale veiligheid als er gepest en gediscrimineerd wordt als we elkaar agressief bejegenen. En al helemaal niet als er sprake is van misbruik.

Het verschijnsel sociale veiligheid is al zo oud als de mensheid en problemen op dat terrein dus ook. Een aardig voorbeeld van een probleem met sociale veiligheid vinden we in een brief van de apostel Paulus aan de Galaten. Galaten waren van oorsprong Gallische stammen die honderden jaren eerder in Klein Azië waren binnengedrongen en leefden in Turkije, in de buurt van het huidige Ankara. Ik zal het stukje uit de brief van Paulus voorlezen:

Maar toen Petrus in Antiochië gekomen was heb ik hem in zijn gezicht weerstaan want hij stond onder het oordeel.(d.w.z. hij had een berisping nodig). Immers, voordat sommige mensen van Jakobus gekomen waren, at hij gewoon met de heidenen mee, maar toen zij gekomen waren begon hij zich terug te trekken en afzijdig te houden uit vrees voor de mannen van de besnijdenis. En de overige joden veinsden met hem mee, zodat zelfs Barnabas zich door hun veinzerij liet meeslepen. (Barnabas was een van de eerste leiders van de christelijke kerk). Maar toen ik zag dat hun gedrag niet strookte met de waarheid van het evangelie zei ik tegen Petrus waar allen bij waren: “Als jij, een geboren Jood, leeft als een heiden, en niet als een Jood, hoe kun je dan de heidenen dwingen om te leven als Joden?”

Waarmee had Petrus de ergernis van Paulus gewekt. Wat was er in Antiochië aan de hand? Waarover kregen Petrus en Paulus bijna slaande ruzie. Om dat te kunnen begrijpen moet men het volgende weten: Petrus en Paulus hadden hun taken verdeeld: Het aandachtsgebied van de apostel Petrus was de evangelisatie van de Joden. De Joden die zich lieten dopen en aanhangers van christendom werden zijn Jodenchristenen. Paulus zou de bekering van de andere volkeren dan de joden voor zijn rekening nemen. De gedoopte niet Joden zijn Heidenchristenen. Petrus en Paulus waren het er over eens dat een heiden die zich wilde laten dopen niet eerst Jood moest worden. Die hoefde zich dus niet eerst te laten besnijden en zich aan de strenge Joodse spijswetten te houden. Maar in Jeruzalem was een andere apostel met groot gezag actief namelijk Jakobus. En die was van oordeel dat heidenen wel eerst Jood moesten worden Toen aanhangers van Jakobus in Antiochië bij Petrus op bezoek kwamen liet Petrus zich overtuigen en at hij niet meer met de Heidenchristenen. En daarover wond Paulus zich gruwelijk op. Het gedrag van Petrus strookte niet met de waarheid van het evangelie.

De waarheid van het evangelie waarover Paulus het heeft is in dit verband dat het er niet om gaat de strenge Joodse wet na te leven, maar het geloof in Christus. Dat betekent dat we elkaar respecteren zoals we zijn, dat we vriendelijk, voorkomend en zorgzaam met elkaar omgaan en dat er niet gediscrimineerd mag worden. Alle mensen die gedoopt zijn, zijn één zegt Paulus. Er mag geen onderscheid gemaakt worden tussen gedoopte Joden of gedoopte heidenen,

tussen slaven of vrijen, mannen of vrouwen. Naar onze tijd vertaald: er mag niet gediscrimineerd worden. Petrus deed dat wel en het ligt voor de hand dat dit de sfeer in Antiochië bedierf. Er was sociale onveiligheid, angst voor elkaar en geen openheid. En onze vechtjas Paulus heeft dat eventjes rechtgezet. Hij heeft Petrus in zijn gezicht weerstaan, op zijn nummer gezet. En duidelijkheid gebracht.

Onze parochie heeft onlangs de Gedragscode sociale veiligheid Parochie H. Kruis Nuenen opgesteld. Heel kort samengevat houdt die code het volgende in:

  • De parochie benoemt een vertrouwenspersoon die klachten over inbreuken op sociale veiligheid strikt vertrouwelijk behandelt. Daarbij staat het belang van het slachtoffer voorop.
  • Gaat het om inbreuken op de sociale veiligheid van minderjarigen, dan is iedereen die dat constateert, of er een redelijk vermoeden van heeft verplicht dit te melden aan de vertrouwenspersoon. Mocht er daarbij sprake zijn van seksueel misbruik, dan is de vertrouwenspersoon verplicht dit onverwijld te melden bij het Meldpunt Grensoverschrijdend gedrag van de Nederlandse Bisdommen en volgens daar verkregen adviezen te werk te gaan. Uitgangspunt is dat dan ook onverwijld aangifte wordt gedaan.

De parochie wil een veilige parochie zijn en je moet ergens heen kunnen als er iets gebeurt wat je als onveilig ervaart. De parochie is bezig met het aantrekken van een goede vertrouwenspersoon bij wie iedereen gemakkelijk en in vertrouwen terecht kan. Er is behoefte aan een soort Paulus, die voor je opkomt als het mis dreigt te gaan.

En zo zijn we weer terug bij onze wereldbol. Onze Belgische filosoof cabaretier en liedjeszanger Urbanus zegt het op zijn manier:

O, grote wereldbol ik snap er niet veel van
het is gewoon een wonder wat jij allemaal kan
je vliegt maar en je vliegt maar zonder te verdwalen
je draait maar en je draait maar zonder motor of
pedalen

Laten we ook op ons parochieniveau bijdragen aan een mooie en leefbare wereld, een wereld die niet alleen prachtig is vanuit de ruimtevaart, maar ook vriendelijk en leefbaar op de grond. De Gedragscode sociale veiligheid wil daar een kleine bijdrage aan leveren.

© 2021 Parochie Heilig Kruis